تراز کنکور چگونه محاسبه میشود؟ | سوابق و ضرایب
تراز یعنی چه؟
تراز کنکور عددی است که عملکرد شما را نسبت به سایر داوطلبان نشان میدهد. هرچه تراز بالاتر، شانس قبولی در رشتههای بهتر بیشتر است. تراز با روش نرمالسازی محاسبه میشود و باعث میشود نتیجه شما در هر درس با سایر داوطلبان قابل مقایسه باشد.
طبق مصوبه شورای عالی آموزش و پرورش (۱۴۰۳)، تراز نهایی داوطلب حاصل ترکیب نمرات آزمون اختصاصی و سوابق تحصیلی است. سوابق تحصیلی با ضریب ۶۰٪ قطعی در این محاسبه وارد میشوند؛ بنابراین درک نحوه محاسبه تراز برای برنامهریزی درست اهمیت زیادی دارد.
برای تحلیل دقیق وضعیت خود، وضعیت نمراتت رو وارد کن و تحلیل دقیق بگیر.
نحوه محاسبه تراز نهایی
تراز نهایی ترکیبی از دو بخش است:
- نمرات آزمون اختصاصی — درصدهای شما در دروس اختصاصی و عمومی آزمون کنکور
- سوابق تحصیلی — نمرات امتحانات نهایی پایههای یازدهم و دوازدهم متوسطه دوم
بر اساس شیوهنامه ایجاد و ترمیم سابقه تحصیلی و مصوبات سازمان سنجش، هر درس طبق جدول مصوب ضریب خاصی دارد. نمره هر درس با همان ضریب در فرمول تراز وارد میشود. روش دقیق محاسبه توسط سازمان سنجش اجرا میشود و جزئیات ریاضی آن منتشر نمیشود، اما اصل کلی این است که عملکرد شما در هر درس با عملکرد سایر داوطلبان مقایسه و به عدد تراز تبدیل میشود.
مثال مفهومی (غیررسمی): اگر در درس زیستشناسی ضریب بالایی داشته باشید و نمره امتحان نهایی شما پایین باشد، حتی با درصد خوب در آزمون زیست، بخش سوابق تراز شما را پایین میآورد. برعکس، بهبود نمره زیست در امتحان نهایی (از طریق ترمیم) میتواند تراز نهایی را بالا ببرد.
نقش سوابق تحصیلی
طبق مصوبه شورای عالی آموزش و پرورش (۱۴۰۳)، سوابق تحصیلی تأثیر قطعی ۶۰ درصدی در کنکور ۱۴۰۵ دارند. این یعنی تقریباً شصت درصد از تراز نهایی شما از نمرات امتحانات نهایی پایههای یازدهم و دوازدهم متوسطه دوم تأمین میشود.
دروس مؤثر در سوابق بسته به گروه آزمایشی (تجربی، ریاضی، انسانی، هنر، زبان) متفاوت است و طبق جدول مصوب سازمان سنجش تعیین میشود. هر درس ضریب خاصی دارد؛ دروسی مثل ریاضی، فیزیک، زیست، شیمی در گروه تجربی و ریاضی؛ و ادبیات، علوم اجتماعی و… در گروه انسانی، معمولاً ضریب بالاتری دارند.
بنابراین بهبود نمرات در دروس پرضریب، تأثیر مستقیم بر تراز نهایی دارد. ابزار Neurano با تحلیل نمرات و ضرایب، به شما میگوید کدام دروس را در اولویت ترمیم یا ایجاد سابقه قرار دهید.
ضرایب دروس
هر درس طبق جدول مصوب ضریب خاصی در محاسبه تراز دارد. ضریب بالاتر یعنی تغییر نمره آن درس تأثیر بیشتری بر تراز میگذارد. مثلاً افزایش ۱ نمره در درسی با ضریب ۴، معمولاً تأثیر بیشتری از افزایش ۱ نمره در درسی با ضریب ۱ دارد.
ضرایب هر گروه آزمایشی متفاوت است. برای مشاهده جدول ضرایب و دروس مؤثر هر رشته، به صفحه ضرایب مؤثر در تراز و صفحات جدول دروس (مثلاً جدول دروس تجربی) مراجعه کنید.
یکی از اشتباهات رایج، تحلیل نکردن ضرایب است. بدون تحلیل، ممکن است وقت خود را صرف ترمیم دروسی کنید که تأثیر کمی در تراز دارند. وضعیت نمراتت رو وارد کن و ببین کدام دروس رو باید ترمیم کنی.
اشتباهات رایج
- تحلیل نکردن ضرایب قبل از ترمیم یا ایجاد سابقه — بدون تحلیل، ممکن است دروسی با ضریب کم را انتخاب کنید و وقت و هزینه از دست بدهید.
- فرض یکسان بودن تأثیر همه دروس — در حالی که هر درس طبق جدول مصوب ضریب متفاوتی دارد.
- نادیده گرفتن سهم ۶۰٪ سوابق — بعضی داوطلبان فقط روی آزمون تمرکز میکنند و سوابق را جدی نمیگیرند.
- اقدام دیرهنگام — مهلت ثبتنام ترمیم و ایجاد سابقه هر سال محدود است؛ برنامه را تا ۱۵ اسفند مشخص کنید.
برای جلوگیری از این اشتباهات، از ابزار Neurano و دستیار هوشمند نورانو استفاده کنید.
اقدام تا ۱۵ اسفند
اگر داوطلب کنکور ۱۴۰۵ هستید:
- نمرات دقیق خود را در دروس مؤثر جمعآوری کنید.
- رشته هدف و گروه آزمایشی خود را مشخص کنید.
- دروس با ضریب بالا را طبق جدول مصوب شناسایی کنید.
- با ابزار Neurano اولویت ترمیم/ایجاد سابقه را محاسبه کنید.
- مهلت ثبتنام را در سامانه آموزش و پرورش چک کنید.
- برنامه نهایی را قبل از شروع ثبتنام مشخص کنید.
وضعیت نمراتت رو وارد کن و تحلیل دقیق بگیر — شروع تحلیل رایگان
از دستیار هوشمند نورانو درباره شرایط خاصت بپرس — پرسیدن از دستیار کنکور
وضعیت نمراتت رو وارد کن و ببین کدام دروس رو باید ترمیم کنی
شروع تحلیل رایگاناز دستیار هوشمند نورانو درباره شرایط خاصت بپرس
پرسیدن از دستیار کنکور